Muallif: MELIBOYEV Elshod. Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetining Xalqaro munosabatlar fakulteti talabasi, "Xabarnavislar markazi"ning asoschisi va amaldagi rahbari. Afg'oniston bo'yicha Birinchi xabarnavis.
/
Автор: МЕЛИБОЕВ Элшод. Студент Факультета международных отношений Университета мировой экономики и дипломатии, основатель и руководитель "Центра Хабарнавис". Первый хабарнавис по Афганистану.
Joriy yilning 26-avgust sanasida qator xalqaro manbalar (Reuters , CBS , Le Monde) AQSH Markaziy razvedka boshqarmasining direktori Jon Retkliff Moskvaga amaliy tashrif bilan kelgani haqda xabar berishdi. Rasmiy taraflardan ilk bora Kremlin, xususan, Rossiya Prezidentining matbuot kotibi Peskov, keyinchalik Retklifning "hamkasbi" — Rossiya Tashqi razvedka xizmatining direktori Sergey Narishkin ham matbuot vakillariga rasmiy bayonotlar berishdi.
Peskovning bayon berishicha, Amerika razvedkasining rahbari o'zining Rossiyadagi hamkasb va hamkor idoralar (SVR, FSB) vakillari bilan ko'rishgan, davlat rahbari Putin esa ushbu tashrifdan boxabar bo'lsa ham, amerikalik mehmon bilan uchrashgani yo'q. Shuningdek aytilishicha, ushbu tashrif hech qanday noodatiy "fenomen" emas, balki xalqaro razvedka vakillari bilan hamkorlik aloqasini saqlash maqsadidagi kasbiy jarayon hisoblanadi.
Jumladan, AQSH Prezidenti Tramp ham ushbu hodisa Ukraina va Erondagi vaziatni muzokara qilish maqsadida o'tgani so'ralganida u o'xshash javob berdi.
"Unday emas. U Moskvada, bilasizmi, o'ta odatiy uchrashuv uchun."
D.Tramp, AQSH Prezidenti.
Keyinchalik TASS (https://t.me/tass_agency/392251) agentligiga Tashqi razvedka xizmati direktori Sergey Narishkin avvalgi rasmiy izohlarni tasdiqlab javob bergan.
"Ushbu o'tkazilgan uchrashuvda hech qanday noodatiy holat yo'q. Maxsus xizmatlarning faoliyati doirasida turli davlat xizmatlari rahbarlari yoki boshqa xodimlarining, xoh yuzma-yuz, xoh onlayn bo'lsin, uchrashuvi o'ta odatiy va kasbiy maqsadlarda olib boriladi. Shaxsan o'zim deyarli har hafta turli mintaqalardagi maxsus xizmatlar rahbarlari bilan uchrashaman, muloqot qilaman."
Sergey Narishkin, Rossiya Tashqi razvedka xizmati direktori.
Ushbu voqeani yoritgan g'arbiy manbalarning ko'pchiligi "anonim" AQSH rasmiylariga asoslanib ushbu uchrashuvning maqsadi sifatida Rossiyani NATOga hujum qilishdan qaytarish, yoki ogohlantirish deb ta'riflashmoqda. Biroq AQSH tomoni ham, Rossiya ham ushbu uchrashuvda razvedka rahbarlaridan boshqa rasmiylar ishtirok etmagani, xususan, Retkliff ham V.Putin bilan bevosita muloqot qilmaganini tasdiqlashgan. Holbuki, Mudofaa vazirligi va Oliy Bosh Qo'mondon vakolatidagi ushbu ehtimoliy hujum masalasini razvedka rahbarlari bilangina maslahatlashish haqiqatdan uzoq bo'lar edi.
Bundan tashqari, g'arbiy manbalarning o'zi ta'kidlashicha, Retkliffning Moskvaga tashrifi umumiy 7-8 soatni tashkil etgan; bu qisqa muddatga esa Retklifning kutib olinishi, rasmiy uchrashuvni tashkillashtirish ishlari va bevosita rahbarlar o'rtasidagi muloqot jarayonlari kirati. Bunday muddat Rossiyaning NATOga hujumi-yu Eron va Ukraina masalalari bo'yicha har qanday samarali muzokaralar olib borish uchun yetarli emas. Shu sababdan, Retkliff Moskvaga Oq Uydan yuqoridagi masalalardan biri bo'yicha qisqa xabarni yetkazgan deb tahmin qilish ham mumkin. Bunda uning shaxsan ishtirok etishi esa bu xabarning jiddiyligi va ahamiyat darajasiga ishora sifatida qo'llangandir.
Ammo rasmiy manbalar ta'kidlayotgan "odatiy uchrashuv" shaklini ham inkor qilib bo'lmaydi. So'nggi bor, MRB rahbarining Moskvaga tashrifi 2021-yil Noyabr oyida sodir bo'lgan, ko'p o'tmasdan Ukrainadagi "Maxsus operatsiya" boshlanganidan so'ng esa katta ehtimol bilan Razvedka rahbarlari muloqotni mutlaqo uzmasdan, turli agentura kanallari orqali aloqani ushlab turishgan. 2025-yilda Tramp administratsiyasining AQSH hukumatiga kelganidan so'ng esa AQSH-Rossiya munosabatlari nisbatan yumshadi va ikki taraf ham Ukraina inqirozini barqarorlikka keltirish uchun katta yo kam tashabbuslar ko'rsatgan. Shuni inobatga olgan holda, Retkliff va Narishkinning uchrashuvini nisbatan tabiiy natija deb ko'rish mumkin.
Uchrashuv maxsus xizmatlarning faoliyatiga doir masalalarni maslahatlashish uchun o'tkazildi. Bu masalalar esa o'ta nozikdir
Sergey Narishkin.
Hatto bir-biri bilan bevosita ziddiyatda bo'lgan mamlakatlarning maxsus xizmatlari ham o'zaro hamkorlik va muloqotlarni saqlab turishadi. Ayniqsa, xalqaro terrorizm va migratsion inqirozlar sodir bo'layotgan ayni damda.
Shunday ekan, agar rasmiylar ta'kidlagan sababni haqiqat deb qabul qilsak, dunyoning eng mashhur ikki razvedka xizmatlarining rahbarlari aynan xalqaro terrorizm bilan kurashish va keyinchalik faol konfliktlar masalasida muzokaralar olib borish uchun aloqa kanallarini saqlash maqsadida o'tgan bo'lishi mumkin.
Unutmaslik kerakki, Sovuq Urush davrida ham Sobiq Ittifoqning DXQ va AQSHning MRB rahbarlari bir qator maxfiy uchrashuv va sammitlar o'tkazishgan.
/ / /
26 августа текущего года ряд международных источников (Reuters , CBS , Le Monde) сообщили о неофициальном визите директора Центрального разведывательного управления США Джона Рэтклиффа в Москву. Первым с официальным заявлением выступил Кремль, в частности пресс-секретарь президента России Песков, а затем и «коллега» Рэтклиффа — директор Службы внешней разведки России Сергей Нарышкин — также дал официальные комментарии представителям СМИ.
По словам Пескова, глава американской разведки встретился с представителями российских коллег и партнёрских ведомств (СВР, ФСБ), при этом президент Путин, хотя и был осведомлён о визите, лично с американским гостем не встречался. Также было заявлено, что данный визит не является каким-либо необычным «феноменом», а представляет собой обычный профессиональный процесс, направленный на поддержание сотрудничества между представителями международных разведок.
В частности, когда президента США Трампа спросили, связан ли этот визит с переговорами по ситуации в Украине и Иране, он дал похожий ответ:
«Не совсем так. Это была, знаете, совершенно обычная встреча в Москве».
— Д. Трамп, президент США
Позднее агентству ТАСС директор Службы внешней разведки Сергей Нарышкин подтвердил ранее сделанные официальные комментарии:
«В состоявшейся встрече нет ничего необычного. В рамках деятельности спецслужб встречи руководителей или иных сотрудников различных государственных ведомств, будь то очно или онлайн, — дело совершенно обычное и проводится в профессиональных целях. Лично я почти каждую неделю встречаюсь и общаюсь с руководителями спецслужб различных регионов».
— Сергей Нарышкин, директор Службы внешней разведки России
Большинство западных источников, освещавших это событие, ссылаясь на «анонимных» американских официальных лиц, описывают цель встречи как предостережение или сдерживание России от нападения на НАТО. Однако как американская, так и российская стороны подтвердили, что в этой встрече, помимо руководителей разведок, другие официальные лица не участвовали — в частности, сам Рэтклифф не общался напрямую с В. Путиным. Между тем, обсуждение вопроса о возможном нападении, относящегося к компетенции министерства обороны и верховного главнокомандующего, исключительно с руководителями разведки выглядело бы далёким от реальности.
Кроме того, сами западные источники отмечают, что визит Рэтклиффа в Москву занял в общей сложности 7–8 часов; в этот короткий срок входят встреча Рэтклиффа, организация официальной встречи и непосредственно процесс переговоров между руководителями. Такого срока недостаточно для проведения каких-либо результативных переговоров по вопросам нападения России на НАТО, а также по Ирану и Украине. Поэтому можно предположить, что Рэтклифф доставил в Москву краткое сообщение от Белого дома по одному из вышеупомянутых вопросов. При этом его личное участие могло служить указанием на серьёзность и значимость этого сообщения.
Однако нельзя отрицать и версию «обычной встречи», на которой настаивают официальные источники. В последний раз визит главы ЦРУ в Москву состоялся в ноябре 2021 года, а вскоре после этого началась «специальная операция» в Украине; по всей вероятности, руководители разведок с тех пор не прерывали полностью связь, поддерживая контакт по различным агентурным каналам. После прихода администрации Трампа к власти в США в 2025 году отношения между США и Россией несколько смягчились, и обе стороны предприняли немало инициатив для стабилизации украинского кризиса. С учётом этого встречу Рэтклиффа и Нарышкина можно рассматривать как относительно естественный результат.
«Встреча была проведена для обсуждения вопросов, относящихся к деятельности спецслужб. Эти вопросы весьма деликатны»
— Сергей Нарышкин
Даже спецслужбы стран, находящихся в прямом противостоянии друг с другом, поддерживают взаимное сотрудничество и контакты — особенно в условиях международного терроризма и миграционных кризисов.
Таким образом, если принять указанную официальными лицами причину за истину, можно предположить, что руководители двух самых известных разведывательных служб мира встретились именно с целью поддержания каналов связи для борьбы с международным терроризмом и последующих переговоров по актуальным конфликтам.
Не стоит забывать, что и в период холодной войны руководители КГБ СССР и ЦРУ США проводили ряд тайных встреч и саммитов.